Op 19 december 2025 verscheen de allereerste Staat van VTH. Dit nieuwe tweejaarlijkse onderzoek laat zien hoe het stelsel voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) ervoor staat. We doken erin en delen graag de belangrijkste inzichten — én wat deze Staat betekent voor de ODZOB. Wil je uitgebreider lezen? In het Staat van VTH Magazine vind je achtergrondverhalen en praktijkvoorbeelden.
De belangrijkste bevindingen
1. Het stelsel professionaliseert zichtbaar
Sinds het rapport-Van Aartsen en het IBP VTH is er serieus werk verzet. De nieuwe Staat van VTH bevestigt dat:
- Structuur en samenwerking zijn sterker geworden.
- Veel IBP-producten zijn in gebruik, maar het blijft zaak om dit actief door te ontwikkelen.
2. Regionale samenwerking groeit door
Steeds meer regio’s kiezen voor gezamenlijke strategieën en een risicogerichte aanpak. De Handreiking regionale beleidscyclus helpt daarbij.
3. Omgevingsdiensten worden robuuster
Vier diensten voldoen inmiddels aan de landelijke robuustheidscriteria - waaronder de ODZOB. Door investeringen in capaciteit, kennis en kwaliteit kunnen we inwoners en bedrijven beter bedienen.
4. Meer leren, meer inzicht
Visitatie, betere verantwoording en outcome-gerichte KPI’s helpen om steeds scherper te zien wat werkt en wat niet.
5. Betere samenwerking tussen bestuursrecht en strafrecht
Dankzij de LHSO, nieuwe overlegstructuren en de Strategische Milieukamer verloopt afstemming in complexe zaken soepeler.
6. Nieuwe thema’s krijgen serieuze aandacht
Denk aan circulaire economie en Zeer Zorgwekkende Stoffen. Kennisnetwerken en opleidingen maken het makkelijker om op nieuwe ontwikkelingen mee te bewegen.
Wat betekent deze Staat voor de ODZOB?
Uit de Staat van VTH blijkt dat vooruitgang is geboekt, maar in de praktijk blijft de implementatie van het IBP VTH nog achter: een aantal producten is nog niet omarmd, het veranderingsvermogen van het stelsel kan nog worden verbeterd, en de grote hoeveelheid bevoegde gezagen maakt verbetering complex. Bovendien legt de Staat van VTH de nadruk op vooral de Omgevingsdiensten, waardoor het bredere VTH-stelsel onvoldoende aandacht krijgt.
Volgens Frank Piepers, directeur ODZOB, sluiten de bevindingen goed aan bij onze eigen koers:
“De uitkomsten verrassen ons niet. Ze passen precies bij de stappen die we binnen de ODZOB zetten. Je ziet onze ambities uit de Kadernota 2027 hierin terug.”
Hij noemt een paar voorbeelden:
- Doorontwikkeling naar Kwaliteitscriteria 3.0
- Sterkere horizontale verantwoording
- Implementatie van de doelenboom en een nieuwe financieringssystematiek
- De samenvoeging van ROK Toezicht & Handhaving en ROK Vergunningverlening tot ROK VTH (2025)
- Een betere structuur voor interne én externe kennisdeling
Vooruitblik
Het werk gaat door. De Meerjarenagenda Versterking VTH-stelsel Milieu 2026–2029 geeft richting voor de komende jaren. Daarnaast is een wetsvoorstel in de maak dat het VTH-stelsel verder moet verduidelijken en versterken.
De volgende Staat van VTH verschijnt ná de gemeenteraadsverkiezingen. Uiteraard delen we de bevindingen zodra ze er zijn.
