Niet alle bedrijven op een bedrijventerrein zijn bekend bij het bevoegd gezag. Regelmatig worden bedrijven gestart zonder de benodigde melding of vergunning. Soms uit onwetendheid, soms bewust. Om deze blinde vlekken zichtbaar te maken, voeren toezichthouders van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) gebiedscontroles uit op complete bedrijventerreinen. Dankzij een slimme samenwerking met team Geluid kunnen we kennis en vooronderzoek combineren en kunnen controles gerichter en efficiënter worden uitgevoerd. Projectleider Fer Megens vertelt hoe deze aanpak werkt en wat de meerwaarde is voor gemeenten, de omgeving én de ODZOB zelf.
Blinde vlekken zichtbaar maken
Bedrijventerreinen worden systematisch door onze toezichthouders onderzocht. Het doel is duidelijk: bedrijven opsporen die nog niet of onvoldoende in beeld zijn, waardoor ze buiten het reguliere toezicht vallen. "De meerwaarde van dit project is dat we de blinde vlekken zichtbaar maken," vertelt Fer. "Er bestaat geen volledig actueel bedrijvenbestand. Bedrijven starten, bedrijven stoppen of activiteiten zijn in de loop der jaren veranderd, zonder dat dit door hen adequaat administratief is verwerkt. Zonder deze aanpak controleren we vooral de bedrijven die we al kennen, terwijl onbekende bedrijven buiten beeld kunnen blijven." Die onbekende bedrijven kunnen gevolgen hebben voor milieu, veiligheid en leefomgeving. Door gericht onderzoek ontstaat een beter beeld van wat er daadwerkelijk op een bedrijventerrein gebeurt.
"Als we deze controles niet uitvoeren, blijven we vooral de bekende bedrijven bezoeken. Met dit project krijgen we juist zicht op bedrijven die anders onder de radar blijven.”
Van gevelcontrole tot bedrijfsbezoek
De aanpak begint met een zogenaamde gevelcontrole. Toezichthouders rijden over een bedrijventerrein en bekijken bedrijven van buitenaf. Op basis van wat zichtbaar is, maken zij een eerste inschatting van de activiteiten die plaatsvinden. Vervolgens wordt dossieronderzoek uitgevoerd. Daarbij vergelijken we de waarnemingen met de gegevens die al beschikbaar zijn binnen de ODZOB. Zo ontstaat een overzicht van bedrijven die bekend zijn én van locaties waar weinig of geen informatie over beschikbaar is. Bij die laatste groep volgt een controle op locatie.
"We kijken welke milieubelastende activiteiten (MBA’s) plaatsvinden en of de vergunning- of meldingssituatie daarbij past," legt Fer uit. "Daarnaast vallen fysieke tekortkomingen vaak direct op. Bij een autobedrijf kijk je bijvoorbeeld naar bodembescherming en de opslag van vloeistoffen. Bij een metaalbedrijf let je eerder op zaken als gasflessen of gevaarlijke stoffen.”
Een bedrijf dat onder de radar bleef
Dat de aanpak werkt, blijkt uit een recente controle bij een bedrijf in de koudetechniek. Het bedrijf was de afgelopen jaren sterk gegroeid en had meerdere panden aangekocht. Hoewel de bouwkundige vergunningen op orde waren, bleek de milieusituatie niet meer aan te sluiten bij de omvang van de activiteiten. "We troffen onder andere grote hoeveelheden gasflessen aan en verschillende activiteiten die niet bekend waren," vertelt Fer. "Het bedrijf had ooit een melding gedaan, maar was inmiddels uitgegroeid tot een vergunningsplichtige inrichting. Dat was nooit aangepast." Daardoor kwam een bedrijf dat feitelijk buiten beeld was gebleven alsnog in beeld bij het bevoegd gezag. Ook werd een aantal overtredingen vastgesteld die anders mogelijk niet ontdekt zouden zijn.
Van inzicht naar effectief toezicht
De gebiedscontroles leveren de ODZOB en de gemeenten meer informatie op. We krijgen een beter beeld van wat er op een bedrijventerrein gebeurt. De aanpak zorgt voor:
- meer inzicht in de aanwezige bedrijven en activiteiten;
- een actueler bedrijvenbestand;
- signalen op het gebied van milieu en mogelijke ondermijning;
- gerichter en effectiever toezicht.
Met deze inzichten kunnen we risico’s eerder signaleren, toezicht beter inrichten en bijdragen aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving.
Slimme samenwerking Team Geluid
Fer vertelt over de recente samenwerking met team Geluid bij de controles van twee bedrijventerreinen in een van onze gemeenten. “Team Geluid werkt daar aan een project rond zonebeheer. Daarbij hebben zij administratief al onderzocht welke bedrijven en locaties op de bedrijventerreinen bekend zijn en welke niet. Voor ons is dat waardevolle informatie, omdat we daardoor direct kunnen focussen op locaties waar nog vragen over zijn,“ vertelt Fer. De lijst met onbekende locaties wordt gebruikt als voorselectie voor de gebiedscontroles van Team Toezicht. Tijdens de controles verzamelen de toezichthouders vervolgens ook relevante informatie voor Team Geluid. Zo profiteren beide teams van elkaars werkzaamheden.
"Normaal gesproken zouden we een compleet bedrijventerrein moeten nalopen om uiteindelijk bij dezelfde groep bedrijven uit te komen," legt Fer uit. "Dankzij deze samenwerking kunnen we veel gerichter werken. Dat bespaart tijd, voorkomt dubbel werk en levert voor beide teams waardevolle informatie op.”
Zo versterken beide teams elkaar: team Toezicht profiteert van het vooronderzoek van team Geluid, terwijl team Geluid aanvullende informatie ontvangt uit de controles zodat ze het zonemodel van gezoneerde industrieterreinen zo actueel mogelijk houden. Het resultaat is meer inzicht in de bedrijventerreinen én een efficiëntere inzet van tijd en middelen.
Door de provincie Noord-Brabant beschikbaar gestelde kaart met industrieterreinen in Zuidoost-Brabant. Deze kaart is gebruikt voor de selectie van de industrieterreinen die worden onderzocht.